“Een andere reactie maakt het verschil”

Theo Kusters werkt inmiddels 6,5 jaar bij het Artemis Hotel in Amsterdam. Daarvoor draaide hij mee in allerlei keukens: van sterrenzaken tot plekken waar tempo en volume de norm zijn. Theo stapte de HARRIE-training in omdat hij er via de gemeentelijke jobcoach, Rik Lohman, op werd gewezen. En ook omdat hij trainingen graag meepakt: je steekt er meestal iets van op, al heb je soms ook dagen waarop je denkt: “dit had in twee uur gekund”. Zo niet bij de HARRIE-training!

HARRIE staat voor Hulpvaardig, Alert, Realistisch, Rustig, Instruerend en Eerlijk. Theo gebruikt het letterwoord als geheugensteun in zijn dagelijkse praktijk als chef en leidinggevende: niet harder en meer praten, maar slimmer en eerder bijsturen. Een belangrijk inzicht kwam na de training toen hij nadacht over een vaste collega die al jaren in hetzelfde patroon zit. Met een stagiair of nieuwe collega lukt coachen vaak prima, maar bij iemand die al twintig jaar “zo werkt het hier nou eenmaal” ademt, ontstaat sneller ‘stroefheid’. Precies daar merkte Theo: ik kan blijven duwen, maar ik kan ook anders reageren.

Theo is open over wat er soms in zijn hoofd gebeurt als leidinggevende. Niet dat hij het hardop zegt, maar het schiet wel eens voorbij: “Denk nou even mee” of “doe niet zo negatief”. Door de training is hij dat soort gedachten eerder gaan herkennen, zónder dat ze het gesprek overnemen. Het helpt hem om rustiger te blijven en bewuster te kiezen wat hij wél uitspreekt.

Hij omschrijft het als een kleine pauze nemen tussen prikkel en reactie: “Je voelt dat je op de automatische piloot iets wilt terugzeggen, en dan besluit je: ik ga nu even niet doen wat ik normaal zou doen. Ik kies een andere zin, een andere toon, een andere ingang, en dat helpt!”
Theo merkte tijdens de training juist dat dit niet alleen gaat over iemand die je nog aan het inwerken bent, maar óók over samenwerking met collega’s die al jaren op dezelfde manier werken. Hij benoemt dat hij meer uitdaging ervaart met een vaste medewerker, en dat precies dáár ‘het kwartje’ viel: als hij zijn benadering verandert, kan hij haar beter meenemen en bijsturen: “Als zij ergens lang op door blijft gaan, schakel ik sneller: ik kies een andere opening, zet er iets positiefs tegenover”.

Wat Theo direct toepast, is hoe je een gesprek weer richting werk en positief geladen krijgt wanneer iemand blijft hangen in één onderwerp. Hij herkent het moment al bij de eerste zin, zijn primaire gedachte is dan: “Oh ja, daar gaan we weer”. Maar Theo heeft in de HARRIE-training geleerd om het om te zetten met iets simpels dat wél landt: waardering uitspreken, een praktische vraag stellen, hulp aanbieden: “Leuk dat je er bent. Zal ik je straks helpen?” Daardoor komt er minder ruimte om door te blijven duwen op hetzelfde punt en wordt de sfeer lichter.

‘Alert’ zit voor Theo in het herkennen van dat ene moment in een gesprek waarop je al weet hoe het eindigt als je niets verandert. Daar wordt HARRIE voor hem praktisch. Niet omdat je de ander kunt fixen, maar omdat je wél invloed hebt op je eigen houding en antwoord. Zoals Theo het samenvat: het enige waar je controle over hebt, is hoe jij gedrag ontvangt en erop reageert.

Theo vond het verhelderend dat er ook gesproken werd over grenzen. Soms is begeleiding niet ‘even tien minuten’; sommige collega’s vragen structureel meer tijd en aandacht. Hij hoorde voorbeelden waarbij men bijna een half uur per dag kwijt was aan gesprekken, afstemming en herhaling. Dan is het logisch dat je aanvullende ondersteuning regelt, zoals van een jobcoach of collega, en dat je het niet alleen probeert te dragen.

In het Artemis Hotel werkt Theo ook met Zeraï, die via de Ron Blaauw Academy (nu: Ron Blaauw College) en een samenwerking met het Werkgeversservicepunt Groot-Amsterdam en de gemeente binnenkwam. Theo keek goed naar wat passend is: in de ontbijtshift kan hij structuur bieden en een werkweek van vier dagen werkt voor Zeraï het beste. Over Zeraï is hij warm: werkgewillig, trots, blij met de stappen die hij zet. En Theo doet iets simpels dat veel betekent: contact houden, aandacht geven en dus reageren als hij enthousiast foto’s of berichten stuurt. Dat helpt de motivatie vast te houden.

Theo zou de HARRIE-training zeker aanbevelen, vooral aan chefs en leidinggevenden. Niet omdat je daarna ineens een ander mens bent, maar omdat je op één dag ideeën oppikt die je meteen kunt inzetten in gesprekken en begeleiding. Zijn tip voor toekomstige deelnemers is typisch Theo: kom op tijden haal alles eruit wat erin zit.